على اكبر دهخدا

656

امثال و حكم ( فارسى )

سيل ز خاشاك * تا باد نجنبد ندود خود ( كذا ) ز پشه پاك . . . ) منوچهرى . چو نارفته مغزى ز باد ز كام * نيابى همى بوى گل در مشام ( . . . از آن دارد از گاه جان تو پاك * كه زرت نبهره است و نقدت نه پاك . ) حضرت اديب . چون آسان‌گرفته آيد آسان گردد . ابو الفضل بيهقى . رجوع به : سخت ميگيرد جهان . . . ، شود . چون ادبار آمد همه تدبيرها خطا شود . ابو الفضل بيهقى . رجوع به : اذا جاعا القضا . . . ، شود . چون از كسى وام خواهى كرد از شكم خويش وام كن . كيمياى سعادت . رجوع به : از گلوبنده . . . ، شود . چون اسب نماند برنهم زين بخران . نقل از زيدرى . نظير : و من لم يجد ماء تيمم بالترب . چو نام سگ برى چوبى به كف گير ( يا ) چوبى بدست آر . نظير : اذا ذكرت الذئب فاعد له العصا . اذكر غائبا يقترب . اذا ذكرت الذئب فالتفت . چون اول خنب دردى بود آخر آن چگونه باشد . كشف المحجوب . رجوع به : اول الدن الدردى . . . ، شود . چون به ترك خر بگفتى آتش اندر بار زن * ( تا تو بر پشت ستورى بار او بر جان تست . . . ) سنائى . چون بچهء شير نر پرورى * چو دندان كند تيز كيفر برى ( و ليكن شنيدم يكى داستان * كه باشد بر آن راى همداستان كه . . . چو با زور و با چنگ برخيز داوى * بپروردگار اندر آويزد اوى . ) چو نجس‌تر شود نجس‌تر شود . تمثل : خم مى بناشستن آسوده‌تر * كه هرچند تر گردد آلوده‌تر . امير خسرو . چون بخواهد رست تخم بد مكار * ( رازها را مىكند حق آشكار . . . ) مولوى . رجوع به : از مكافات عمل . . . ، شود . چون بدانستم توانستم نبود * ( چون توانستم ندانستم چه سود . . . ) عطار . رجوع به : در جوانى مستى . . . ، شود . چون بدر خانهء زنگى شوى * روى چو گلنارت چون قار كن . ناصر خسرو . رجوع به : رفتم شهر كورها . . . ، شود . چون به دريا رسى ز جوى مگوى * ( دست‌وپائى همى زن اندر جوى . . . ) سنائى . رجوع به : تيمم باطل است . . . ، شود . چون بدى پيش آيد از بتر بترس . مرزبان‌نامه . نظير : روزى اگر غمى رسدت تنگدل مباش * رو شكر كن مباد كه از بد بتر شود . حافظ .